Στιούαρτ Σάτκλιφ: Ο πρώτος μπασίστας και νονός των Beatles

1. Βιογραφίες
2. Μουσική - Χορός

Στιούαρτ Σάτκλιφ (1940 – 1962)

Ο βρετανός μουσικός και ζωγράφος Στιούαρτ Σάτκλιφ (Stuart Sutcliffe) ήταν ο αρχικός μπασίστας των Beatles, όταν το θρυλικό συγκρότημα στα πρώτα του βήματα είχε πενταμελή σύνθεση. Ο «Πέμπτος Μπιτλ», όπως έμεινε στην ιστορία, εγκατέλειψε νωρίς το συγκρότημα για να αφιερωθεί στη ζωγραφική, αλλά ένα εγκεφαλικό αιμορραγικό επεισόδιο έκοψε νωρίς το νήμα της ζωής του - στα 21 του μόλις χρόνια.

Ο Στιούαρτ Σάτκλιφ γεννήθηκε στις 23 Ιουνίου 1940 στο Εδιμβούργο της Σκωτίας. Ήταν το μεγαλύτερο από τα τρία παιδιά του Τσαρλς Σάτκλιφ, ανώτερου δημοσίου υπαλλήλου, και της νηπιαγωγού Μίλι Σάτκλιφ. Ακολουθώντας τις υπηρεσιακές μετακινήσεις του πατέρα του μεγάλωσε στο Λίβερπουλ, όπου φοίτησε στην τοπική Σχολή Καλών Τεχνών με συμφοιτητή τον Τζον Λένον.

Σύμφωνα με τον Λένον, ο Σάτκλιφ ήταν ένας πολύ ταλαντούχος ζωγράφος κι ένα από τα «αστέρια» του σχολείου. Βοήθησε τον Λένον να βελτιώσει όχι μόνο τις καλλιτεχνικές του δεξιότητες, αλλά και τις σχολικές του επιδόσεις.

Με τους Beatles

Τον Μάιο του 1960, ο Στιούαρτ Σάτκλιφ αγόρασε ένα μπάσο κι εντάχθηκε ως μπασίστας στους «Silver Beatles» κατόπιν προτροπής των Λένον και ΜακΚάρτνεϊ. Αν και είχε παίξει στο παρελθόν ακουστική κιθάρα, τα δάχτυλά του συχνά έβγαζαν φουσκάλες κατά τη διάρκεια των ατελείωτων προβών, καθώς δεν είχε εξασκηθεί αρκετά ώστε να δημιουργηθούν κάλλοι στα δάχτυλά του.

Άρχισε να ενεργεί ως ατζέντης για το συγκρότημα, το οποίο συχνά χρησιμοποιούσε το διαμέρισμά του για τις πρόβες του. Μαζί με τον Λένον θεωρούνται οι νονοί της οριστικής ονομασίας του συγκροτήματος (The Beatles).

Τον Ιούλιο του 1961, σε μια περιοδεία των Beatles στη Γερμανία, ο Σάτκλιφ αποφάσισε ν’ αποχωρήσει από το συγκρότημα για ν’ ασχοληθεί με τη μεγάλη του αγάπη, τη ζωγραφική. Αποφασιστικό ρόλο στην απόφασή του έπαιξε η γερμανίδα φίλη του Άστριντ Κίρχερ (1938-2020), η οποία έπεισε την πλούσια μητέρα της να χρηματοδοτήσει τις σπουδές του.

Στη Σχολή Καλών Τεχνών του Αμβούργου, όπου άρχισε να φοιτά, είχε δάσκαλο τον συμπατριώτη του Εντουάρντο Παολότσι, έναν από τους πρωτοπόρους της ποπ αρτ. Δάνεισε για λίγο το μπάσο του στον Πολ ΜακΚάρτνεϊ, μέχρις ότου αυτός μπόρεσε να κερδίσει αρκετά χρήματα για ν’ αγοράσει ένα ειδικά κατασκευασμένο μικρότερο μπάσο Höfner 500/1 για αριστερόχειρες.

Ο πρόωρος θάνατός του

Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, ο Σάτκλιφ άρχισε να υποφέρει από έντονους πονοκεφάλους και οξεία ευαισθησία στο φως. Τον Φεβρουάριο του 1962 κατέρρευσε κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος. Οι γερμανοί γιατροί που τον εξέτασαν δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν την ακριβή αιτία των πονοκεφάλων του. Του πρότειναν να επιστρέψει στη Βρετανία και να εισαχθεί σε νοσοκομείο με καλύτερες εγκαταστάσεις.

Ωστόσο, ούτε και οι Άγγλοι γιατροί εντόπισαν κάτι συγκεκριμένο και ο Σάτκλιφ επέστρεψε στο Αμβούργο. Η κατάστασή του σύντομα επιδεινώθηκε. Αφού κατέρρευσε ξανά στις 10 Απριλίου 1962, η φίλη του τον μετέφερε στο νοσοκομείο, συνοδεύοντάς τον με το ασθενοφόρο, αλλά πέθανε προτού φτάσουν εκεί. Η αιτία θανάτου ήταν εγκεφαλική αιμορραγία, συγκεκριμένα ρήξη ανευρύσματος. Ήταν μόλις 21 ετών.

Η καλλιτεχνική παρακαταθήκη του

Το άλμπουμ «Anthology 1» των Beatles, που κυκλοφόρησε το 1995, περιέχει ακυκλοφόρητες ηχογραφήσεις από τα πρώτα χρόνια του συγκροτήματος. Ο Σάτκλιφ παίζει μπάσο με τους Beatles σε τρία τραγούδια («Hallelujah», «I Love Her So», «You'll Be Mine», «Cayenne») που ηχογράφησαν το 1960:

Τα λίγα σωζόμενα έργα του αποκαλύπτουν την επιρροή Βρετανών και Ευρωπαίων καλλιτεχνών της αφηρημένης ζωγραφικής, σύγχρονων με το κίνημα του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού στις ΗΠΑ.